9 ފެބުރުވަރީ 2026

ވާހަކަ: ހިރިގާ މަތިން – 27ވަނަ ބައި

އީތަން ވާހަކަ ދެއްކީ އަމިއްލަ ދިފާއުގައެވެ. ނުހާ ތެދުވީ ކޮޅަށެވެ.  

      "އީތަންގެ ބަސްއެހީމަ ނިމުނީތަ. އެއީ އިންސާނެއް ނޫން. އީތަން…"  

      "މަށަށް އެއްޗެހި ކިޔާނީ ފަހުން. ވީކަމެއްވެ ނިމިފަ މިއޮތީ. ފުރަތަަމަ މަ ހަދަންވީ ގޮތެއް ބުނެބަލަ. ކިޔަވައިގެން ހުރީމަ މޮޅު ހިޔާލުތަށްވެސް އަންނާނެ."

        އީތަން ހިފެހެއްޓީ ނުހާ އަތުގައެވެ. ނުހާއަށް ބުނާނެ އެއްޗެއްވެސް ނޭނގުނެވެ.  

      " ޑޮކްޓަރެއް އަހަރެންނަކީ. މީހުން ބަލިވެގެން އައީމަ ފަރުވާކުރަން އަހަރެންނަށް އެނގެނީ. އީތަން ބުނާއިރު ހީވަނީ އަހަރެންނަށް ފަންޑިތަ ހަދަންވެސް މިހާރު އެނގޭނެއޭ."

        ނުހާގެ ވާހަކައިން އީތަންއަށް ދޫކޮށްލެވުނީ ފުންނޭވާއެކެވެ.

       "މަންމަމެން ކައިރީ އަހަރެން މިވާހަކަ ބުނަންވީތަ.؟"  

       "ނޫނޭ. އޭރުން ބިރުން އެންމެން ހަލާކުވާވަރު ވާނެ."  

       ނުހާއަށް އަވަސް އަވަހަށް ބުނެލެވިއްޖެއެވެ. މުރުޝިދާ އީތަންގެ ކޮޓަރީގެ ދޮރުގައި ޓަކި ދިނީ އެވަގުތުއެވެ. ދެމީހުންނަށް އެކުގައި ބަލާލެވުނީ ދޮރާއި ދިމާއަށެވެ.

        "އެހެން ގޮތެއް އެބައޮތް. ޕަރީ ބޭނުންވަނީ އަހަރެން ފަޅުރަށަކަށް ބަދަލުވާން. އެންމެން ދޫކޮށްލާފަ އަހަރެން ފަޅުރަށަކަށް އޭނަ ގޮވައިގެން ބަދަލުވެއްޖިއްޔާ އޭނަ ދޫކޮށްލާނެ ނުހާއާއި މިގޭގެ އެންމެން. ދެން ދުވަހަކުވެސް އޭނަ މިރަށަކަށް ނާރާނެ."

     އީތަންގެ ވާހަކައިން ނުހާގެ ހިތަށް ވެރިވެގެން ދިޔައީ އިތުރު ބިރުވެރިކަމެކެވެ.  

      "އީތަން ދެވަނަ ފަހަރު އޭނަ ހޯދަން ދިޔަކަ އަހަރެން ނުދޭނަން. ރުގުޔާކުރާ މީހެއް ހޯދަމާ ހިނގާ."

      "އެ ކީއްކުރަން. އެއީ ޖިންނިއެއް ނޫނޭ."

       "ތިއެއް ނޭނގެ މަށަކަށް. އެކަހަލަ މީހަކާ ވާހަކަ ދެއްކުން ނޫން ގޮތެއް ދެން ނޯންނާނެ."

       "މަ ބޭނުމެއް ނޫން ޕަރީއަށް އަނިޔާއެއް ލިބެން. ފެނުޕަރީއަކީ އުޅޭ އެއްޗެއްކަން މީހުންނަށް އެނގެންވެސް މަ ބޭނުމެއް ނޫން."

       "އީތަން. ދޮރު ހުޅުވަބަލަ."

       މުރުޝިދާ ދެވަނަ ފަހަރު ދޮރުގައި ޖަހާލަމުން ގޮވާލިއެވެ. ޕަރީ ދިޔަތަނެއް ނޭނގޭތީ މުރުޝިދާ ހުރީ ކަންބޮޑުވެފައެވެ. ޕަރީ ހޯދަން ނުގޮސް ނުހާ ގޮވައިގެން ކޮޓަރިއަށް ވަދެ ތަޅުލުމުން މުރުޝިދާ ހުރީ ހިތްހަމަ ނުޖެހިފައެވެ. ގޭތެރޭގައި ކުޅިބަލަން ހުރިހާ އަންހެނުން ތިއްބެވެ. ވަމުން ދާގޮތް ވިސްނޭތީ ކުދިވެރިންގެ ސަމާލުކަން ވެސް ހުރީ އެމީހުންނަށެވެ.

      "އަހަރެން ދެއްކި ވާހަކަ މިހާރު މަންމައަށް ގަބޫލު ކުރެވިއްޖެތަ. ތީ އިއްޔެއަކު މިއަދަކު ވާކަމެއް ނޫން. ތިދެމީހުން އަބަދުވެސް އުޅޭގޮތް ތީ."

        ޝަހުލާ ދިޔައީ ހުއްޓާނުލާ ކުދިކިޔަމުންނެވެ. ޝަހުލާގެ އަނގަ މައިތިރިކުރަން ބުނާނެ އެއްވެސް އެއްޗެއް މިފަހަރު ފާއިޒާމެންނަކަށް ވެސް ނޭނގުނެވެ. ޕަރީއާ ހުރެ ދީވާނާވެގެން އުޅެފައި އީތަން ޕަރީ ހޯދަން ނުގޮސް ނުހާ ގޮވައިގެން ކޮޓަރިއަށް ވަނުމުން އެމީހުންވެސް ތިބީ ހައިރާންވެފައެވެ. އެމީހުންނާ ތަންކޮޅެއް ދުރުގައި މަޑުކޮށްލައިގެން ޝަފާ ކުޅިބަލަން ހުރީ ހިތްހަަމަޖެހިފައެވެ. ކަންތަށް ވެގެން މިދިޔައީ ޝަފާ ބޭނުންވި ގޮތަށެވެ. އީތަން ކޮޓަރީގެ ދޮރު ހުޅުވާލީ މުރުޝިދާ ތިންވަނަ ފަހަރު ދޮރުގައި ޓަކި ދިނުމުންނެވެ. މުރުޝިދާ އެންމެ ފުރަތަމަވެސް ބަލާލީ ނުހާގެ މޫނަށެވެ. މުރުޝިދާ ބަލާލީ ގޮތުން ނުހާއަށް އިސްޖަހާލުން ނޫންކަމެއް ނުކުރެވުނެވެ.

      " މަންމަ ހީނުކުރަން އީތަންއަށް ޕަރީ ދޫކޮށްލާފަ ގޭގަ ހުންނަން ކެރިދާނޭ ކަމަކަށް. އެމަންޖެ ދާނެ ތަނެއް އޮތް ރަށެއް ނޫން މީކީ. ދެމީހުން ކައިވެނި ނުކުރަންޏާ އީތަން އެމަންޖެ ގެނައި ތަނަކަށް އެމަންޖެ ފޮނުވާކަށް ނުޖެހޭނެތަ.؟"

       "މަންމަ ކަންބޮޑުނުވެބަލަ. ރަށުތެރޭގަ އެންބުރި އެނބުރިފަ އޭނަ އަންނާނެ."

       އީތަން ހިފީ މުރުޝިދާގެ ކޮނޑުގައެވެ. ހިތްހަމަ ނުޖެހިދައި މުރުޝިދާ އީތަންގެ އަތް ދުރުކޮށްލައިފިއެވެ. މުރުޝިދާ ބޭނުންވީ އީތަންއާ ދިމާއަށް އެއްޗެހި ކިޔާލާށެެވެ. ނަމަވެސް ނުހާ ހުއްޓައި މުރުޝިދާއަށް އުއްފުވެސް ބުނާކަށް ނުކެރުނެެވެ. ނުރުހުންވީ ނަޒަރަކުން ނުހާއަށް ބަލާލުމަށް ފަހު މުރުޝިދާ ބާރަށް ހިނގާފައި ގޮސް ވަނީ ކޮޓަރިއަށެެވެ. އޭރު އެދެމީހުންނަށް ބަލަން ފާއިޒާމެން އަނގައިން ވެސް ނުބުނެ ތިއްބެވެ. އީތަންގެ ހާލު ދެކެން މަލާމާތުގެ ހިންޏެއް އައިސްފައި ޝަހުލާވެސް އިނެވެ. ޝަހުލާ ފެނުމުން ވެސް އީތަންގެ ގާތަށް އައީ ރުޅިއެވެ. ނަމަވެސް އެއްޗެއް ބުނެގެން ވާނޭ ފައިދާއެއް ނެތުމުން ނުހާ ކައިރީ އަންނަން ބުނެފައި އީތަން ގެއިން ނުކުމެއްޖެއެވެ. އަވަސް ހިނގުމެއްގައި ގޮސް ނުހާ ހިފީ ޝަފާ އަތުގައެވެ. އެންމެން ބަލަހައްޓައިގެން ތިއްބައި ނުހާ ޝަފާ ގޮވައިގެން އީތަންގެ ފަހަތުން ނުކުމެގެން ހިނގައްޖެއެވެ.

 

      ގަސްގިނަ ޖަންގައްޔެއް ކަހަލަ ވަލުތެރޭގައި ޕަރީ ހިނގަމުން ދިޔައީ ރަށުގެ ފުއްޓަރު ފަރާތު ތުނޑިއާ ދިމާއަށެވެ. މީހަކަށް ނުފެނި ބާރަށް ހިނގަމުން ގޮސް ޕަރީއަށް ނުކުމެވުނީ ލާމިއުމެންގެ އައްޑާއާ ދިމާއަށެވެ. އެވަގުތު އައްޑާގައި ތިބި ޒިދާނާއި ފައްޔާހަށް ބަލާލެވުނީ ޕަރީގެ މޫނަށެވެ. އެދެމީހުން ފެނުމުން ސިހިފައި ޕަރީވެސް ހުއްޓިއްޖެއެވެ. ނަމަވެސް ދެވަނަ ހިނދުން ވައިރޯޅިއެއްހާ ހަލުވި މިނުގައި ވަލުތެރެއަށް ގޮސް ގެއްލިއްޖެއެވެ.

      "އޭ… އެކާކު.؟"

       ކުރު ހެދުމެއްގައި ހުރި ޕަރީގެ އިސްތަށިގަނޑު ހާވާލާފައި އޮތުމުން އެއީ އީތަންގެ ޕަރީކަމެއް ޒިދާނަކަށް ނޭނގުނެވެ. އެހާ ރީތި އަންހެން ކުއްޖެއް ފެނިފައި ލޯމަތިން ގެއްލިގެން ދިއުމުން ޒިދާން އޮތްތަނުން ތެދުވަމުން ދުއްވައިގަތީ އެދިމާއަށެވެ.

      "އޭ ކަލޭ ހަމަތަ. އެއީ އީތަން އިންނަން އުޅޭ ކަލޭގެ ފަހަރި."

      ފައްޔާހު ގޮވައިލީ ހިނިގަނޑެއް ޖަހާލަމުންނެވެ. ވަގުތުން ޒިދާން ހުއްޓިއްޖެއެވެ.

      "ދޮގު ނަހަދާ. ކަލޭއަށް ކިހިނެއް އެނގުނީ.؟"

      ބޯކަހާލަމުން ޒިދާން އައިސް ފައްޔާހު ކައިރީ އިށީނދެއްޖެއެވެ.

     "ވީޑިއޯ އަކުން މަ ދެކުނިން އޭނަ. އެކަމަކު ފަހަރި މިތާ އެކުރަނީ ކީއްބާ.؟ އޭނަ އުޅެނީ ކަޅުހެދުން ލައިގެނެއް ނޫންތަ.؟"

      ފައްޔާހުގެ ހިތުތެރޭގައި އުފެދުނީ ސުވާލުތަކެކެވެ. މުހިންމު ޚަބަރަކަށް ވުމުން ޒިދާން ވަގުތުން ލާމިއުއަށް ގުޅައި އެ ޚަބަރު ދީފިއެވެ. ދިހަ ވަރަކަށް މިނެޓު ތެރޭ ލާމިއުއާއި ސަމީރު އައިސް ތިބީ ޒިދާންގެ ކުރިމަތީގައެވެ.

      "ކުރުކުރު މިހާ ހިސާބަށް ދާ ހެދުމެއް ލައިގެން ހުރީވެސް. މަ ބިރުވެސް ގަތް ކުއްލިއަކަށް ފެނުނީމަ."

     ކަކުލުގައި ދެއަތް ޖަހާލަމުން ޒިދާން އިތުރަށް ކިޔައިދިނެވެ.

      "ކަލޭ ހޭލާތަ ހުރީ ފެނުނުއިރު.؟"

      "މަށަށް ވެސް ފެނުނު. ފާޑެއްގެ ރުޅިއެއް އައިސްފަ ހުރީވެސް. ބޯ ހާވާލައިގެން އުޅޭ ޖިންނިއެއް ފާޑު އޭނަ ޖަހަނީ."

      ފައްޔާހު ލާމިއުއަށް ޔަގީންކޮށްދިނުމަށްޓަކައި ބުނެލިއެވެ. 

      "ކަލޭމެން އޭނަ ހޯދަން ވަލަށް ވަދޭ. މަ އަންނާނަން އީތަން ގޮވައިގެން."

       ލާމިއު ގޮސް ސައިކަލަށް އަރައި ދުއްވާލައިފިއެވެ. ޒިދާން ދެން ތިބި މީހުން ގޮވައިގެން ވަނީ ވަލަށެވެ.

       

      ހަތަރު އުދަރެސް ފެނުޖެހިފައިވާ ހާލު އީތަން ދިޔައީ މަގުމަތީގައި ދެކޮޅަށް ހިނގަމުންނެވެ. ސިގިރޭޓަކު ފުލު ސިގިރޭޓެއް އީތަން ހުސްކުރަމުން ދިޔައިރު ދެރަވެފައި ނުހާ އީތަންއަށް ބަލަން ހުއްޓެވެ. ޕަރީއާ ވަކިވާން ޖެހިއްޖެނަމަ އީތަން އަލުން މަސްތުގެ ދުނިޔެއަށް ގޮސް ގެއްލިދާނޭ ކަމުގެ ބިރު މިހާރުވެސް ނުހާއަށް ހީވާން ފަށައިފިއެވެ. ނަމަވެސް ޕަރީއަކީ އިންސާނެއް ނޫންކަން އީތަން ވެސް ގަބޫލުކުރަން އެބަ ޖެހެއެވެ. އެދެމީހުންގެ ގުޅުމަކީ އެއްވެސް ހާލެއްގައި ބަލައިގަނެވޭނޭ ގުޅުމެއް ނޫނެވެ. އީތަން މަޑުޖެހުނީ ލާމިއު މާ ބާރަކަށް އަންނަތަން ފެނުމުންނެވެ.

      "ނުހާ ވަދޭ ކޮޓަރިއަށް. މަ އެބަ އަންނަން."

      އީތަން ހިނގައިގަތީ ލާމިއުއާ ދިމާއަށެވެ. ލާމިއު އައިސް ސައިކަލް މަޑުކޮށްލީ އީތަންގެ ކުރިމައްޗަށެވެ.

     "ކިހިނެއް ހަދައިގެން ތިއުޅެނީ. ފަހަރި އެބައުޅޭ ވަލުތެރޭގަ."

     އީތަންއަށް އެއްޗެއް ނުބުނެވިގެން އުޅެނިކޮށް ލާމިއު ބުނެލިއެވެ. ޕަރީ ރަށުން ފައިބައިގެން ނުދާކަން އެނގުމުން އަވަސް އަވަހަށް އީތަން އެރީ ލާމިއުގެެ ފަހަަތަށެވެ. ދެމީހުން ސައިކަލުގައި ފައިބައިގެން ދިޔައިރު ކަންބޮޑުވެފައި ބަލަން ނުހާ ހުއްޓެވެ.

        "އަސްލު ކިހިނެއްވެގެންތަ މިއުޅެނީ.؟"

        ޝަފާގެ ސުވާލަށް ނުހާއަށް ޖަވާބެއް ނުދެވުނެވެ. ލޮލުން ނިރާލި ކަރުނަ ފޮހެލަމުން ނުހާ ވަނީ ގެއަށެވެ. ސޯފާގައި އިށީނދެލައިގެން ގޭގެ ތިން އަންހެނުން ތިބެ އޭރު ދައްކަމުން ދިޔައީ ނުހާގެ ވާހަކައެވެ. ނުހާ ފެނުމާއެކު އެމީހުން ވާހަކަ ދެއްކުން ހުއްޓާލައިފިއެވެ. އެގެއަށް ވަންނަން ބޭނުން ނުވިއަސް ނުހާއަށް މަޖުބޫރުވީ ގޮސް ކޮޓަރިއަށް ވަންނާށެވެ. އެގެއިން ނުހާ ނުކުމެއްޖެނަމަ އީތަންގެ ކަންބޮޑުވުން އިތުުރުވެގެން ދާނެއެވެ. އީތަންއަށް އިތުރު އުނދަގުލެއް ކުރަން ނުހާ ބޭނުމެއް ނުވިއެވެ.

               

        އީތަން ޕަރީއަށް ގޮވަމުން މުޅި ވަލުތެރޭގައި އަތްފުނާ އަޅަމުން ދިޔައިރު ޕަރީ އިނީ ދިއްގާގަހެއްގެ ބުޑުގައި އިށީނދެލައިގެންނެވެ. އުފާވެރިކަމުގެ ކަންފުޅެއްވެސް އެ މޫނުމަތިން ފެންނާކަށް ނެތެވެ. އީތަންގެ އަޑު އިވެމުން ދިޔައިރުވެސް ޕަރީ ހެދީ އެއަޑު ނީވޭ ކަމަށެވެ. ޕަރީ ނަޒަރު ދޫކޮށްލައިގެން އިނީ ކުރިމަތިން ފެންނަން އޮތް މާސިންގާ ކަނޑަށެވެ. ދިޔަވަރު ބޮޑުވެފައި އޮތް ވަގުތުކަމުން ކަނޑުން ދިޔައީ ހޮޅިލާފައި ރާޅު ނަގަމުންނެވެ. ނަމަވެސް އެރަށުން ފައިބައިގެން ދިއުމުގެ ހިޔާލެއް ޕަރީގެ ނެތެވެ. އީތަންގެ އަޑު އިވެމުން ދިޔައިރު ވެސް ޕަރީ އިންތަނުން ގުޑިވެސް ނުލައި އިނެވެ. ކ

          އީތަން ވަލުން ނުކުތީ ޕަރީ ހޯދާ ހޯދާ ވަރުބަލިވެގެންނެވެ.

          "ކަލޭމެން މައްސަލަ ޖެހުނީތަ.؟"

         ލާމިއުގެ ސުވާލަށް އީތަންއަށް ޖަވާބެއް ނުދެވުނެވެ.

         "މައްސަލަޖެހޭނެދޯ އެހެން އަންހެން ކުދިން ކޮނޑުގަ ހިފައިގެން އުޅެންޏާ."

        ފައްޔާރު ބުނެލީ ދެކޮޑު އަރުވާލަމުންނެވެ. އެހެން މީހުން ބަލާލީ ފައްޔާހުގެ މޫނަށެވެ.

       "މަށަށް ބަލަނީ ކީއްކުރަން. މަދެކުނިން މިގޮލާ މިއަދު ހެނދުނު ސަޅި ބިޓެއް ކޮނޑުގަ ހިފާލައިގެން ބަނދަރު މަތީގަ ހުއްޓާ. ކަލޭ ކޮންތާކުންތަ އެހާ ސަޅި ބިޓުން ތި ހޯދަނީ. މަމިއުޅެނީ ހިކަންޖެއްވެސް އަތުގަ ނުޖެހިގެން."

        ފައްޔާހުގެ ވާހަކައިން ޒިދާންެމެންގެ ހިނިގަނޑު ފަޅައިގެން ހިނގައްޖެއެވެ.

       "މަ ރައްޓެއްސެއް އެއީ. ކަލޭ ފުރަތަމަ ފެންވަރަން ދޭބަލަ. ބިޓެއް ނުވާ ވާހަކަ ދައްކާނީ ފަހުން."

       އީތަން ދާން ހިނގައިގަތްއިރު ހުރީ ރުޅިގަދަވެފައެވެ.

       "މަ ބަލާނަން އަދިވެސް ފަހަރި ފެނޭތޯ. ފެނިއްޖިއްޔާ ކަލޭ އަންނަންދެން ބަނދެފަ ބައިންދާނަން."

        ލާމިއު ގޮވާލިއެވެ.

       "އޭނަ ނުފެންނާނެ."

        ލާމިއު ވެސް ގޮވާލިއެވެ. ޕަރީގެ ގޮތް އީތަންއަށް ވަރަށް ރަނގަޅަށް އެނގެއެވެ. ޕަރީ ފިލައިފިނަމަ ކިތަންމެ މަަސައްކަތެއް ކުރިއަސް ޕަރީ ހޯދުމަކީ ވާނޭ ކަމެއް ނޫނެވެ. ހެދޭނެ އިތުރު ގޮތެއް ނެތުމުން އީތަން ދިޔައީ ގެއަށެވެ.

    

       ވަގުތުތަށް ގުނެމުން ގޮސް ރެއަށް އިރުއޮއްސިއްޖެއެވެ. އީތަންގެ ހިތް ދިޔައީ ނެގިނެގިފައި ޖެހެމުންނެވެ. އާއިލާގެ އެއްވެސް މީހަކަށް ދެރައެއް ލިބެން އީތަން ނޭދެއެވެ. އެހެންކަމުން ކޮޓަރީގައި ތިއްބައި ގޭގެ އެންމެން ސިޓިންގުރޫމަށް ނެރެފިއެވެ.

      "މިރޭ އެކަކުވެސް ގެއިން ނުނުކުންނާތި.މަންމަ ބޭރުު ޖޯއްޔަށް ނުކުންނަންވެސް އަހަރެން ބޭނުމެއް ނޫން."

       "އެއީ ކީއްވެ.؟"

       ސުވާލުކޮށްލީ ޝާޔާއެވެ.

       "އެއީ އަހަރެން ބުނީތީ."

       އީތަން ގޮސް ގޭގެ ދެފަރާތު ބޮޑުދޮރުގައި ތަޅުލައިފިއެވެ. ހައިރާންވެ އަންތަރީސްވެފައި ޝާޔާމެނަށް ބަލާލެވުނީ އެކަކު އަނެކެއްގެ މޫނަށެވެ.

      "މަށަކަށް ހީނުވޭ ޕަރީ ގޭގަ ނެތްކަން އީތަން ހަނދާން ހުރިހެނެއް."

      ފާއިޒާ ހިތްހަމަ ނުޖެހިފައި ބުނެލިއެވެ. އީތަން ޖަވާބެއް ނުދީ ދެދޮރުގައި ތަޅުލާފައި ހިނގައިގަތީ ކޮޓަރިއާ ދިމާއަށެވެ.

      "މަށެއް ނުހުންނާނަން މިރޭ ބޭރަށް ނުގޮސް."

      ޝަހުލާ ބުނެލީ ދެކޮނޑު އަރުވާލަމުންނެވެ. އީތަންއަށް ހުއްޓި ބަލާލެވުނީ ޝަހުލާގެ މޫނަށެވެ. ނުހާގެ ހިތުގެ ތެޅުންވެސް ދިޔައީ އަވަސްވެެގެންނެވެ.

      "ކަލޭ މަރުވާ ހިތުންތަ ތިއުޅެނީ.؟"

      މުށްކަވާލަމުން އީތަން ހިނގައިގަތީ ޝަހުލާއާ ދިމާއަށެވެ.

      "އީތަން."

      އަވަސް އަވަަހަށް ގޮސް ނުހާ އީތަންގެ ކުރިމައްޗަށް އަރައިފިއެވެ. މި ވީހާއިރު އަނގައިން ނުބުނެ ހުރެފައި ނުހާ ގޮސް އީތަންގެ ކުރިމައްޗަށް އެރުމުން މުރުޝިދާ ނުހާދެކެ އައިސްފައި ހުރި ރުޅިގަނޑު ހުޅުފަޅައިގެން ހިނގައްޖެއެވެ.

      "ދޮންތަ ކައިރީގަ ބޭރަށް ނުދާށޭ ކިޔާ ނަސޭޙަތް ދިނުމަކީ ބޭރަށް ދާން އޭނައަށް ދެވޭ ހިތްވަރެއް."

     އެދެމީހުން ގަޔަށް އަތްލުމުގެ ކުރިން ނުހާ މަސައްކަތް ކުރީ އީތަން ހިފަހައްޓާށެވެ.

     "މަށަށް ޖެއްސުން ކުރަންވެސް މި އަންހެނާ މިރޭ ބޭރަށް ނުކުންނާނެ."

     "އޭނަ ދާން ދޫކޮށްލާ. އެކަމަކު ބުނަންތަ."

     ނުހާ ބަލާލީ ޝަހުލާގެ މޫނަށެވެ.

     "ރޭ މަންމައަށް ދިމާވި ކަންތަށް ހަނދާނުގަ ބަހައްޓައިގެން ހުރެ މިރޭ ދޮންތަ ބޭރަށް ދާންވާނީ. ފަހުން ނުބުނާތި އީތަން ދޮންތަ ހިފަހައްޓަން މަސައްކަތް ނުކުރެއޭ."

     ނުހާގެ ވާހަކައިން ޝަހުލާގެ މެއަށް ދިއައީ ފިނިވެގެންނެވެ. ރޭގެ ހަނދާން އާވެގެން ދިއުމުން ފާއިޒާމެންވެސް ބިރުގަންނަ ގޮތްވެއްޖެއެވެ.

      "ބުނަން ތިއުޅެނީ ކީކޭ.؟"

      ފާއިޒާ އިންތަނުން ތެދުވީ ކަންބޮޑުވެފައެވެ.

     "އަހަރެމެން މިއަދު މިރަށު ރުގުޔާކުރާ މީހެއްގެ ކައިރިއަށް ދިޔައިން. އޭނަ ބުނީ މިރޭ ތިމެންނަ އެއްޗެއް ކިޔަވާނަމޭ. ގެއިން އެއްވެސް އަންހެނަކު ބޭރަށް ނުކުތަ ނުދޭށޭ."

      ނުހާގެ ވާހަކައިން އެންމެންގެ ހިތުތެރޭގައި ބިރުވެރިކަން އުފެދިގެން ދިޔަ ކަމުގައި ވިއަސް އީތަންގެ ހިތަށް ލިބިގެން ދިޔައީ އިންތިހާއީ ހިތްހަމަ ޖެހުމެވެ. އެކަހަލަ ދޮގެއް ހަދާލަންވެސް އީތަން މިވަގުތު ހުރީ ހަނދާން ނެތިފައެވެ.

     " ރޭ މަންމައަށް ފެނުނީ ކޯއްޗެއްތަ.؟"

    މުރުޝިދާއަށް ރޭ ފެނިގެން އުޅެނީ ކޮންއެއްޗެއް ކަމެއް އަދިވެސް ފާއިޒާމެންނަކަށް ނޭނގެއެވެ. ބިރުވެރި ވާހަކައެއް ފެށިގެން ދިއުމުން ކުދިންތަށް ވެސް އައިސް އެކުދިންގެ މަންމަމެންގެ ގައިގާ ހިފަހައްޓައިގެން ތިއްބެވެ.

     "މަންމައަށް ކަމެއް ފެންނަތާ ތިން ރޭ ވެއްޖެ. އެހެންވީމަ މިރޭ ބަލާފަ ގަނީބެ އެއްޗެއް ބުނާނެ."

     އީތަން އިތުރަށް އެމީހުން ބިރުގަންނުވާލައިފިއެވެ. އެކަހަލަ ވާހަކައެއް އެދެމިހުން ފެށުމުން އެންމެ ބޮޑަށް ބިރުގެންފައި އިނީ މުރުޝިދާއެވެ.

     "ތިހެންވިއްޔާ ޕަރީ…"

    "އޭނަ އެބަހުރި ގެސްޓުރޫމެއްގެ. ހަވީރު އޭނައާ ބައްދަލުކުރަން ގޮއްސަ މަމިއައީ. ދޮރެއް ނުހުޅުވި. މާދަމާ ހެނދުނު އަދިވެސް އެތަނަށް މަ ދާނިން."

      މުރުޝިދާގެ ވާހަކަ މެދުކަނޑާލީ އީތަންއެވެ. ޕަރީ ހެޔޮހާލުގައި ހުރިކަން އެނގުމުން މުރުޝިދާއަށް ކޮންމެވެސް ވަރެއްގެ ހިތްހަމަޖެހުމެއް ލިބިއްޖެއެވެ. ނަމަވެސް ކައިވެންޏަށް އެއްދުވަހަށް ވެފައި ވަނިކޮށް ގޭތެރޭގެ ހާލަތު ބަދަލުވެގެން ގޮސްފައި މިވަނީ އެކަކުވެސް ހީނުކުރާ ކަހަލަ ގޮތަކަށެވެ.

 

       މަޑުމަޑުން ވަގުތުތަށް ގުނެމުން ދިޔައީ ކުރިއަށެވެ. 11 ޖެހުމުގެ ކުރިން ގޭގެ ހުރިހާ ކުދިވެރިން ނިދައިފިއެވެ. މުރުޝިދާ ނިދަންވަނީ އީތަން އެތަށް ވަރަކަށް އާދޭސް ކޮށްގެނެވެ. އޮށޯވެލައިގެން އޮތްކަމަކު މުރުޝިދާގެ ލޮލަކަށް ނިންޖެއްނައެވެ. ގަދަކޮށްލާފައި ބޭރަށް ނުކުންނަން ޝަހުލާވެސް ހުރީ އިންތިހާއަށް ބޭނުންވެފައެވެ. ނަމަވެސް އަމިއްލަ ނަފުސަށް ގެއްލުމެއް ވެދާނެތީ ބިރުން ޝަހުލާއަށް މަޖުބޫރުވީ ގޭގައި މަޑުކުރާށެވެ.

     "ތިހާވަރަށް ބޭސް ކާކަށް ނުވާނެ."

    އެއްގުޅަ ކާންޖެހޭ ތަނަށް ދެގުޅަ ބޭސް ނަގައި ޝަހުލާ އަނގައަށްލިތަން ބަލަން އޮތް މުރުޝިދާ ބުނެލިއެވެ.

     "މަންމައަކަށް ނޭނގޭނެ އަހަރެންގެ ބޮލަށް މިވާވަރެއް."

     އައިސް އޮށޯވެލަމުން ޝަހުލާ ބުނެލިއެވެ.

     "މަންމައަށް އެނގެނީ މަންމައަށް ވާވަރު. ރެއިން ފެށިގެން އަދި ހުންގަނޑު ނިވާނުލާ."

     ކެއްސާލަމުން މުރުޝިދާ ބުނެލިއެވެ.

     "ކައިވެނި ނުކުރަންޏާ މާލެ ދާން އަހަރެން މާދަމާ ޓިކެޓު ނަގާނަން."

     "އާނ. ދެން މިތަނުގަ ހުންނާނެ ކަމެއްނެތް. އީތަންއަށް ވެސް ޕަރީ މުހިންމެއް ނުވިތާ."

     މުރުޝިދާ ބުނެލީ ފުންނޭވާއެއް ދޫކޮށްލަމުންނެވެ.

     "މަށަށް ހީވަނީ އެހެން އުޅެއުޅެފަ ނުހާއާ އޭނަ އިންނާނީ."

     މުރުޝިދާ ބުނާ އެއްޗެއް ބަލާލުމުގެ މަގުސަދުގައި ޝަހުލާ ބުނެލިއެވެ.

     "ފަހަރަކު އަންހެނެއް ގޮވައިގެން އެހެން އުޅުމަށް ވުރެން މަންމައަށް ރަނގަޅީ ކޮންމެވެސް އެކަކާ ކައިވެނި ކުރިއްޔާ. އެކަމަކު މަންމަ ބޭނުމެއް ނޫން އެ ނުހާ މިގޭގަ ހުންނާކަށް. އީތަން ގޮވައިގެން އޭނަ ދޭ މިގެއިން. މީހުންގެ ދިރިއުޅުން ހަލާކުކުރަން އެކަހަލަ އަންހެނުންނަށް އެނގޭނީ."

       މުރުޝިދާގެ ވާހަކައިން ޝަހުލާ އޮތީ ހިތްހަމަ ޖެހިފައެެވެ. އެރަށަށް އޭނަ ނުހާ ގެނައި ސަބަބު ވަރަށް ރަނގަޅަށް ކާމިޔާބުވެއްޖެއެވެ. އީތަން ބަލިކޮށްލެވުނު ކަމުގެ ހިތްހަމަ ޖެހުން ހުރީ ޝަހުލާގެ މޫނުމަތިން ފެންނާށެވެ.

     

       ގަޑިން ދަންވަރު ދޭއްޖަހަން ހުރީ މަދު ވަގުތު ކޮޅެކެވެ. ކަޅުފޮއެ ރޭގަނޑުގެ އަނދިރިކަން ރަސްކަންކުރަމުން ދިޔަ ރަށުތެރެއިން ފެންނަމުން ދިޔައީ މަރުފަދަ ހަމަހިމޭންކަމެވެ. ޕަރީ މަޑުމަޑުން ހިނގަމުން ދިޔައީ ވަކި މަންޒިލެއް ހިތުއަޅައިގެންނެވެ. ބަދަލު ހިފާލުމުގެ ރޫހުވަނީ ޕަރީގެ ބޮލަށް ސަވާރުވެފައެވެ. އެއްއިރެއްގައި އިންސާނުންނަކީ ޕަރީ އިންތިހާއަށް ލޯބިވި ބައެކެވެ. އެމީހުން ފެންނަ ފަށުގައި ދިރިުއުޅުމަށް އަބަދުވެސް ޕަރީ ލޯބިކުރިއެވެ. ނަމަވެސް އިންސާނުންގެ ޖާހިލުކަން މިއަދު ޕަރީއަށް ދަސްވެއްޖެއެވެ. އެއީ ވައުދާއި ހިލާފުވާ ހީލަތްތެރި ބައެކެވެ. ޕަރީ ހަމަޖެހުމުގެ ނޭވާއެއް ދެން ލާނީ އޭނައަށް އެހާލު ޖެއްސި އެންމެންގެ ދުވަސް ދުއްވާލުމަށް ފަހުގައެވެ. މަޑުމަޑުން ހިނގަމުން ގޮސް ޕަރީ ވަނީ ސައްތާރުގެ ގޯތިތެރެއަށެވެ. ގޯތިތެރެއަށް އަލިކުރާނެ ލައިޓެއް ދިއްލާފައި ނެތުމުން މުޅި ގޯތިތެރެއަށް ވެރިވެފައި އޮތީ ކަނު އަނދިރިކަމެވެ. ޕަރީ ގޮސް ގޭގެ ދޮރުގައި ހިފާލުމާއެކު އެދޮރު ހުޅުވިއްޖެއެވެ. ކިރިޔާ އަޑެއް އިވުނަސް ހޭލެވޭ ސައްތާރުބެއަށް ހޭލެވުނީ ދޮރު ހުޅުވުނު އަޑަށެވެ.ނިދާ ބޮކީގެ ފަޑު އަލިކަމުގެ ތެރެއިން ސައްތާރު ނޫން މީހެއް ފެންނާކަށް ނެތެވެ. މަޑުމަޑުން ޕަރީ ވަނީ ގޭތެރެއަށެެވެ. ފަޑު އަލިކަމުގެ ތެރެއިން ސައްތާރަށް ޕަރީ ފެނުނީ ކަޅު ހިޔަންޏެއް ފަދައިންނެވެ. ދާދި އަވަހަށް ސައްތާރުގެ ނޭފަތުގައި ޖެހުނީ މަސްކުނި ވަހެވެ. ރީތިކޮށް ނުފެނުނަސް ސައްތާރާއި ދިމާއަށް އެއަންނަނީ ކާކުކަން ހަމަ ވަގުތުން ސައްތާރަށް އެނގިއްޖެއެވެ.

      "ކ..ކޮންކުއްޖެއް.؟"

      ތުރުތުރު އަޅަމުން ދިޔަ އަތް ސައްތާރު ދިއްކޮށްލީ ޕަރީއާ ދިމާއަށެވެ. އެއަތުގައި ހިފާލަމުން ޕަރީ ސައްތާރުގެ ކައިރީގައި އިށީނދެއްޖެއެވެ. އެއަތްތިލައިގެ ފިނިކަން އިހުސާސްވުމުން ސައްތާރު ދިޔައީ ތުރުތުރު އަޅައިގެނެވެ.

     "ކޮންކުއްޖެއް. ތީ..ތީ ސާރާއެއް ނޫން."

      ލޮލަށް ނުފެނުނަސް ސައްތާރަށް އެއީ ސާރާ ނޫންކަން އެނގިއްޖެއެވެ.

     "އަހަރެން މީ ކޮންކުއްޖެއްކަން ނޭނގޭއިރު އަހަރެން ފޮނުވާލަން އީތަންއަށް ބައްޕަ ހިތްވަރުދިނީ ކީއްވެ.؟"

      ސައްތާރުގެ އަތުގައި މަޑުމަޑުން ފިރުމަމުން ޕަރީ އަހާލިއެވެ. ޕަރީ ބައްޕައޭ ބުނުމުން ސައްތާރު ދިޔައީ ސިއްސައިގެންނެވެ.

     "ކައިވެނި ކޮށްގެން ހުރެ ބައްޕަގެ މަޅީމަ އަހަރެންގެ މަންމަ ޖައްސައި މަންމަގެ ދިރިއުޅުން ހަލާކުކޮށްލި ހަނދާން ނެތުނީތަ. ހަޔާތުގެ ބައިވެރިއަކު އިހުތިޔާރު ކުރުމުގެ ހައްގު އަހަރެމެންނަށް ލިބެނީ އެއްފަހަރު. އަހަރެންގެ މަންމަ ބައްޕައަށް މާފުކުރީ ލޯބިވާތީ. އެކަމަކު އަހަރެން ބައްޕައަށް މާފެއް ނުކުރާނަން."

     ސައްތާރުގެ އަތަށް ބާރަށް ފިއްތާލަމުން ޕަރީ ބުނެލިއެވެ. ސައްތާރުގެ ހިތަށް ވެރިވެގެން ދިޔައީ އިންތިހާއީ ބިރުވެރިކަމެވެ. ކުކުރަމުން އަތްދަމައިގަންނަން މަސައްކަތް ކުރަންފަށައިފިއެވެ. އޭރު ޕަރީގެ ނިޔަފަތިތަށް ދިޔައީ ދިގުވެ ތޫނު ވަމުންނެވެ.

      "ކަލޭގެ ސަބަބުން އީތަންގެ މަންމަ އަހަރެންނަށް ޝައްކުކުރަން ފެށީ. ކަލޭގެ ސަބަބުން އަހަރެން މަންމައާ ކުރިމަތިލާން ޖެހުނީ."

      ޕަރީ ދިޔައީ އޭނާގެ އަނިޔާވެރިކަން ސައްތާރަށް ދައްކާލަމުންނެވެ. ބަދަލުހިފާލުމުގެ ޖޯޝުގައި އަދަމުން ދިޔަ ޕަރީއަށް އެވަގުތު އެއީ އޭނާގެ ބައްޕަކަން ވެސް ހަނދާންކުރާކަށް ނޭނގުނެވެ. ބޭނުންނަމަ ޕަރީއަށް ސައްތާރުގައިގާ އަތްނުލާވެސް ސައްތާރުގެ ދުވަސް ދުއްވާލެވުނީހެވެ. ނަމަވެސް ޕަރީ ބޭނުންވަނީ އީތަން ބިރުގަންނަވާލާށެވެ. މާދަމާ ސައްތާރުގެ ޚަބަރު މުޅި ރަށަށް ފެތުރިގެން ދިއުމާއެކު އެންމެ ކުރިން ބިރުން ތެޅިގަންނާނީ އީތަންއެވެ. ސައްތާރަށް ފަހު ދެން ޕަރީގެ އަތްދަށުވާނޭ މީހަކީ ޝަހުލާއެވެ. އެއަށްފަހު އީތަން ތެޅިތެޅި ހުއްޓައި ނުހާއާއި މުރުޝިދާ އޭނާގެ އަތުން ޖަހައިގަނެގެން ޕަރީ ދާގޮތް އީތަންއަށް ނުވެސް އެނގޭނެއެވެ.

        ޕަރީ އޭނާގެ އަސްލު ސޫރައަށް ބަދަލުވެ ސައްތާރުގެ ގައިމައްޗަށް ޖެހިގަތްއިރު ސައްތާރު ދިޔައީ އޭނާއަށް ލެވުނު ގޮތަކަށް ހަޅޭއްލަވާ އެހީއަށް އެދެމުންނެވެ. އެއަޑު ރީތިކޮށް ދިޔައީ ޖެހިގެންހުރި ކޮޓަރިތެރެއަށް އިވެމުންނެވެ. ނަމަވެސް ނިދީގެ ތެރެއިން ސައްތާރުގެ ދަރިންނާއި މާމަ ދަރިންނަށް އެއަޑު އިވެމުން ދިޔައިރުވެސް އެމީހުންގެ ދެލޯ ހުޅުވާލާފައި ތެދުވާނެހާ ބާރެއް ނުލިބުނެވެ. ގިނައިރުތަކެއް ނުވެ ނޭވާ ހުސްވެގެން ސައްތާރު ދެކަޅިއަރައި ހުއްޓިއްޖެއެވެ. ޕަރީ ތެދުވެ ހިންދެމިލިއިރު ޕަރީގެ ދެމިޔަކަނުން ދިޔައީ ލޭތަށް ފައިބަމުންނެވެ. އަތާއި ފައިގެ ވަކިތަށް ވަނީ ލެއިންކަޅިވެފައެވެ. ސައްތާރު އޮތްހާލު ފެނުމުން ޕަރީގެ ހިތަށް ލިިބިގެން ދިޔައީ ހިތްހަމަޖެހުމެވެ. އިންސާނުންގެ ލެއަކީ މީރު އެއްޗެއްކަން ފުރަތަމަ އަހަރު ޕަރީއަށް ތަޖުރިބާ ކުރެވިގެން ހިނގައްޖެއެވެ. ޕަރީ އެގެއިން ނުކުތްއިރު، މަކަރުވެރި އިންސާނަކަށް ހައްގު އަދަބު ދިނުމުން ލިބޭ އުފާވެރިކަންވެސް ހުރީ ޕަރީގެ މޫނުމަތިން ފެންނާށެވެ.

       އެގެއިން ނުކުމެގެން ގޮސް ޕަރީ ފޭބީ ގޮނޑުދޮށަށެވެ. ދިޔަވަރު ބޮޑުވަމުން ދިޔަ ވަގުތުކަމުން އެރަށުން ފައިބައިގެން ދާން ޕަރީއަށް ފަސޭހަވިއެވެ. އަވަސް ހިނގުމެއްގައި ގޮސް ޕަރީ މޫދަށް ފުންމާލީ ރަށުގެ ތުނޑީކޮޅުންނެވެ. ބާރު ދުވެލީގައި ޕަރީ އެރަށާއި ދުރަށް ފީނަމުން ދިޔައިރު ޕަރީގެ ލޮލުގެ ކުރިމަތިން ތަސްވީރުވަމުން ދިޔައީ ސައްތާރުގެ އެންމެ ފަހު ވަގުތު ކޮޅެވެ. އެއީ އެއްއިރަކު ޕަރީ އެމީހަކު ދެކެ އިންތިހާއަށް ލޯބިވި އޭނާގެ ބައްޕައެވެ. އެބައްޕަ ދުރުފުރުން ފެނިލުމުންވެސް އޭރު ޕަރީއަށް ލިބެނީ ބަޔާން ނުކުރެވޭހާ އުފާވެރިކަމެވެ. އީތަންއާ ފުރަތަަމަ ބައްދަލު ވެގެން ދިޔައީވެސް ލޯބިވާ ބައްޕަ ދެކެލުމަށް އައިސް ފިލާ އޮއްވައެވެ. ނަމަވެސް މިއަދު ހުރިހާ ކަމެއް ބަދަލުވެގެން ހިނގައްޖެއެވެ. ފެނުންމައްޗަށް ބޯހިއްލާލަމުން ފަސްއެނބުރި ޕަރީ ބަލާލީ އީތަންގެ ރަށާއި ދިމާއަށެވެ. ބަދަލެއް ހިފާލެވުމުން ޕަރީގެ ރުޅި މަޑުވާން ފަށައިފިއެވެ. އީތަން އަބަދަށް އޭނާއަށް ގެއްލިއްޖެކަމުގެ އިހުސާސް ކުރެވެން ފަށައިފިއެވެ. ޕަރީ މިކުރި ކުށަށް އީތަން ދުވަހަކުވެސް ޕަރީއަށް މާފެއް ނުކުރާނެއެވެ. ދުރުދުރުން ފަޑު އަލިކަމެއްގައި ފެންނަން އޮތް އީތަންގެ ރަށާއި ދިމާއަށް ބަލަހައްޓައިގެން ޕަރީއަށް ހުރެވުނީ ކިހާއިރަކު ކަމެއްވެސް ނޭނގުނެވެ. އީތަން އޭނާގެ ހައްގަކަށްވުމަށް އެންމެ ދުވަހަކަށް ވެފައި ވަނިކޮށް އޭނާގެ އަތުން އީތަން ޖަހައިގަތީ ނުހާއެވެ. ފުންނޭވާއެއް ދޫކޮށްލަމުން ޕަރީ ފެންމަތީގައި އޭނާގެ ހަށިގަނޑު ދަމާލީ މައްޗަށް ނަޒަރު ދޫކޮށްލަމުންނެވެ. ދެލޮލަށް ކަރުނަ ޖަމާވެގެން ދިއުމުން ހިތްދަތިކަމާއެކު ޕަރީއަށް ލޯމަރާލެވިއްޖެއެެވެ. އެވަގުތު ޕަރީގެ ލޮލުގެ ކުރިމަތިން ތަސްވީރުވެގެން ދިޔައީ އީތަންގެ ލާނެއް ހިނިތުންވީ މޫނެވެ. ހިރިގާ މަތީގައި ޕަރީއާއެކު އީތަން ހޭދަކުރި އުފާވެރި ވަގުތުތަކެވެ. ބޯހަރޭގައި އީތަން ޕަރީއާއެކު ޕަރީ އުރާލައިގެން އުޅުނު މަޖާ ދުވަސްތަކެވެ. އެއީ ޕަރީ އަބަދަށް ބޭނުންވި ހަޔާތެކެވެ. އެންމެ ފަހުވިންދާ ޖެހެންދެންވެސް އީތަންއާއެކު ޕަރީ އުޅެން ބޭނުންވީ އެހާ ލޯބިންނެވެ. ނަމަވެސް…

       "ދެން ނަގާ."

      ހަމަހިމޭންކަން ރަސްކަންކުރަމުން ދިޔަ މާހައުލުން ގުގުމާލީ މީހަކު ހަޅޭއްލަވައިގަތް އަޑެވެ. ތެޅިގެން ދިޔަ ޕަރީއަށް ދެލޯ ހުޅުވާލެވުނީ ކުއްލިއަކަށެވެ. އެވަގުތު ޕަރީ ބެދިގެން ދިޔައީ އެންހިފަން އަޅާފައި އޮތް ދަލެއްގެ މެދުގައެވެ. ގަތް ބިރެއްގެ ބޮޑުކަމުން ސަލާމަތްވާން ޕަރީ ތެޅިގަތީ ބިރުވެރި އަޑަކުން ހަޅޭއްލަވައި ގަންނަމުންނެވެ. ދޯނީގައި ތިބި ސަތާރަ ފަޅުވެގެން އަވަސްވެގަތީ ޕަރީ ދޯންޏަށް ނަގާށެެވެ. ދާދި އަވަހަށް ޕަރީގެ ސޫރަ ބަދަލުވެގެން ހިނގައްޖެއެވެ. ބުރަކަށިން ވަރުގަދަ ކޮތަރިބައެއް ނުކުމެ ޕަރީގެ ކުލަ އަނދިިރި ފެހިކުލައަަކަށް ބަދަލުވެގެން ހިނގައްޖެއެވެ. ދެލޮލުގެ ކުލަ ރަތްވެ އަތުގެ ނިޔަފަތިތަށް ތޫނުވެގެން ހިނގައްޖެއެވެ. ނަމަވެސް ސަލާމަތްވާން މާކަ ގިނަ ވަގުތެއް ޕަރީއަކަށް ނުލިބުނެވެ. ދާގަނޑު ފަޅާލާފައި ނުކުންނަން ޕަރީ މަސައްކަތް ކުރަން ފެށިތަނުން ދޯނީގައި ތިބި ފަޅުވެރިން، ދަލާއެކު ޕަރީ ދޯންޏަށް ނަގައި އެންއަޅަން ތައްޔާރުކޮށްފައި ހުރި ދޯނީގެ ވަތުތެރެއަށް ޕަރީ ނަގައި ވައްޓާލައިފިއެވެ.

ނުނިމޭ

     

ހިޔާލު ފާޅުކުރައްވާ!

ކިޔުންތެރިންގެ ޚިޔާލުތައް:

ހިޔާލު ދެއްވާ!

Your email address will not be published. Required fields are marked *

ފަހުގެ

މަޤްބޫލު