ކަންބޮޑުވުންތަކަށް ހައްލު ލިބޭގޮތަށް ސަރުކާރުން ހުށަހެޅުއްވި އިސްލާހުތައް ހިމަނައިގެން، މަޖިލީހުގެ މިނިވަން މުއައްސަސާތަކުގެ ކޮމިޓީން ފާސްކުރި "މޯލްޑިވްސް މީޑިއާ އެންޑް ބްރޯޑްކާސްޓިންގ ރެގިއުލޭޝަންގެ" ބިލު މަޖިލީހުން އިއްޔެ ވަނީ ފާސްކޮށްފައެވެ. މިކަމާ ގުޅިގެން ހުޅަނގަށް ވާގިވެރިވާ ބައެއް ޖަމާޢަތްތަކުން ވަނީ ދިވެހި ސަރުކާރަށް ފާޑުކިއުން އަމާޒުކޮށްފައެވެ. އިިސްރާޢީލުން ޣައްޒާގައި ހިންގަމުންދާ ޖަރީމާތަކަށް އެންމެ ބޮޑަށް ވާގިވެރިވާ އެމެރިކާއިންވެސް ވަނީ މި ބިލު ފާސްކުރުމާ ގުޅިގެން ނޫސްވެރިކަމުގެ މިނިވަންކަމޭ ކިޔައިގެން ހާސަރުތަކެއް ދަމާފައެވެ. ރާއްޖޭގައި ނޫސްވެރިކަމުގެ މިނިވަންކަން އޮތީ ތަންމިނަށް ހުޅުވާލެވިފައެވެ. އެމެރިކާއަށާއި ހުޅަނގުގެ ބާރުތަކަށް ނޭނގުނު ކަމަށްވިޔަސް މިކަން ދިވެހިރާއްޖޭގެ ރައްޔިތުން ދަންނާނެއެވެ.
އެމެރިކާއަކީ މިކަމަށް ބަސް ބުނަން އެންމެ އެކަށީގެންވާ ޤައުމު ހެއްޔެވެ؟ އިސްރާއީލަށް ހަތިޔާރު ފޯރުކޮށްދީ ޣައްޒާގައި ކުޑަކުދިންނާއި އަންހެނުންނާއި ދުވަސްވީ މީހުންނާއި ކުށެއް ނެތް އާންމުން ކޮންމެ ދުވަހަކު ޝަހީދުކޮށްލަމުންދާއިރު އެމެރިކާގެ ދެ ފުށް ދެގޮތް ސިޔާސަތު އެ އޮތީ މުޅި ދުނިޔެއަށް ފެންނާށެވެ. 270 އަށްވުރެ ގިނަ ނޫސްވެރިން ވަނީ މަރާލާފައެވެ. މިކަމަކީ ނޫސްވެރިކަމުގެ މިނިވަންކަމަށް ހުޅަނގުން ޚާއްސަކޮށް އެމެރިކާއިން ހުރަސްއަޅާ މިންވަރު ހާމަވާނެ ފާޅުވެގެންވާ މިސާލެކެވެ.
ހުޅަނގުގެ ޖަމާޢަތްތަކާއި އެމެރިކާއިން ކިތަންމެ ވަރަކަށް ރުޅިގަދަ ވިޔަސް ދުނިޔެ އޮތީ ހޭލައެވެ. އިންސާނީ ޙައްޤޭ މިނިވަންކަމޭ ކިޔޭނެ އެއްވެސް ޖާގައެއް ހުޅަނގަކަށް ނެތެވެ. ކިތަންމެ މޮޅެތި ވާހަކަތަކެއް ދެއްކިޔަސް "މޯލްޑިވްސް މީޑިއާ އެންޑް ބްރޯޑްކާސްޓިންގ ރެގިއުލޭޝަންގެ" ޤާނޫނު ރާއްޖެއަށް މިއަދު މުހިއްމެވެ. އިންސާނީ ކަރާމާތާއި އަބުރު ރައްކާތެރިކުރަންޖެހެއެވެ. ބައެއް ނޫސްވެރިން އެއްވެސް ބިރެއް ނެތި މީހުންގެ އަބުރާއި ޢިއްޒަތް ނަގާލަނީ މޮޅެތި އާޓިކަލުތައް ލިޔެގެންނެވެ. މޮޅެތި ރިޕޯޓްތައް ހަދައިގެންނެވެ. މިކަން ހުއްޓެން ޖެހެއެވެ. ލިޔަންވާނީ ތެދު ބަހާއި ޙަޤީޤަތުގެ މައްޗަށް ބުރަވެގެންނެވެ.
މި ބިލުގެ ތަފްސީލަށް ބަލާލަމާ ހިނގާށެވެ. މިނިވަން މުއައްސަސާތަކުގެ ކޮމިޓީން ފާސްކުރީ ހޯމަ ދުވަހުއެވެ. މަޖިލީހުގެ ގަވާއިދުގެ ދަށުން ކޮމިޓީން ބިލު ފާސްކޮށް ބިލުގައި ޤާނޫނުއަސާސީއާ ނުވަތަ އެއްވެސް ޤާނޫނަކާ ތަޢާރުޒުވާ ކަމެއް އޮތްތޯ ބެލުމަށް ކައުންސެލް ޖެނެރަލަށް ފޮނުއްވެވިއެވެ. ކައުންސެލް ޖެނެރަލް ވަނީ ޤާނޫނުއަސާސީއާއި އަދި ޤާނޫނުކާ ތަޢާރުޒުވާ ކަމެއް ބިލުގައި ނެތްކަމަށް ވިދާޅުވެފައެވެ. ކޮމިޓީ ރިޕޯޓްދައުރުން ބޭރުން ބޭއްވި ޚާއްސަ ޖަލްސާގައި ތަޅުމަށް ހުށަހެޅުއްވުމުން މަޖިލީހުގެ 60 މެންބަރުންގެ ވޯޓުން ވަނީ ބިލު ފާސްކޮށްފައެވެ. ބިލު ފާސްކުރަން ނުފެންނަކަމަށް ވޯޓު ދެއްވީ އެންމެ މެމްބަރެކެވެ.
މިބިލަށް އެމްޑީޕީގެ މަޖިލިސް މެމްބަރު ގަލޮޅު ދެކުނު ދާއިރާގެ މެމްބަރު 2 އިސްލާހެއް ހުށަހެޅުއްވިއެވެ. ނަމަވެސް ވޯޓަށް އެހިވަގުތު މެމްބަރުގެ ނަން އިއްވައި ތަޅުމުން ނެރެފައިވުމުން އެއިސްލާހުތައް ހުށަހެޅޭގޮތް ނުވިއެވެ. މިބިލަށް ފުނަދޫ ދާއިރާގެ މެންބަރު މުޙައްމަދު މަމްދޫހު ތަޅުމުގައި ހުށަހެޅުއްވި 4 އިސްލާހުވެސް ވަނީ ފާސްކޮށްފައެވެ.
ސަރުކާރުގެ ފަރާތުން މިބިލަށް އިސްލާހު ހުށަހެޅުއްވީ، ކެލާ ދާއިރާގެ މެމްބަރު ޢަބްދުﷲ ޝަރީފެވެ. އޭނާ ހުށަހެޅުއްވި މުހިންމު އިސްލާހު ތަކުގެ ތެރޭގައި، ކޮމިޝަނުގެ މެންބަރުން ކަނޑައެޅުމާއި ވަކިކުރުމުގައްޔާއި، އަދި ކޮމިޝަނުގެ ރައީސް ޢައްޔަނުކުރުމުގައި ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާގެ އެއްވެސް ދައުރެއް ނުހިމެނޭގޮތަށް ބިލުގެ 17 ވަނަ މާއްދާއާއި، 19 ވަނަ މާއްދާއާއި، 20 ވަނަ މާއްދާއަށް ވަނީ އިސްލާހު ގެނެސްފައެވެ. އަދި ބިލުގެ 18 ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ މެންބަރުންގެ ހުންނަންޖެހޭ ސިފަތަކުގެ ތެރޭގައި، ސިޔާސީ ޕާޓީއެއްގެ މަޤާމެއްގައި ހުރުން މަނާކުރުމުގެ ބަދަލުގައި، ސިޔާސީ ޕާޓީއެއްގެ މެންބަރެއް ކަމުގައި ނުވުން ހިމެނުމަށް ވަނީ އިސްލާހު ގެންނަވާފައެވެ.
ބިލުގެ 41 ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ މީހުންގެ އަމިއްލަ މަޢުލޫމާތު ހާމަކުރުމުގެ މިންގަނޑުތަކުގެ ތެރޭގައި، އެކި ފަރާތްތަކުގެ އަމިއްލަ މިނިވަން ކަމުގެ ދާއިރާގެ ތެރެއަށް ނުޙައްޤުން ވަދެގެން ނުވާނެކަމަށް އޮތް އޮތުން ބަދަލުކޮށް، އެފަދަ މަޢުލޫމާތެއް ނިސްބަތްވާ ފަރާތުގެ އަމިއްލަ މިނިވަންކަމުގެ ދާއިރާއަށް އިޙްތިރާމްކުރުމަކީ މަޢުލޫމާތު ހާމަކުރުމުގެ މިންގަނޑު ކަމުގައި ހިމެނުމަށް ވަނީ އިސްލާހު ގެނެސްފައެވެ.
ބިލުގެ 67 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން، ވަކިވަކި ނޫސްވެރިންނާއި މީޑިއާގައި މަސައްކަތްކުރާ ފަރާތްތަކާމެދު ފިޔަވަޅު އެޅޭގޮތަށް އޮތް މާއްދާ އުނިކޮށް، ކޮމިޝަނުން މައްސަލައެއް ބަލައި ނިމެންދެން އިދާރީ ފިޔަވަޅެއްގެ ގޮތުން، ވަގުތީގޮތުން މީޑިއާއެއްގެ ރަޖިސްޓްރީ ބާތިލް ކުރުމުގެ ބާރު ކޮމިޝަނަށް ލިބިދީފައިވާ މާއްދާ (66 ވަނަ މާއްދާގެ (ޅ) އުނިކުރުމަށްވެސް ކޮމެޓީ މަރުހަލާގައި ވަނީ އިސްލާހު ގެނެސްފައެވެ. މީގެ އިތުރުންވެސް ބިލުގައި ކަންބޮޑުވުން ހުރި ގިނަ މާއްދާތަކަށް ކޮމެޓީ މަރުހަލާގައި ވަނީ އިސްލާހު ގެނެސްފައެވެ.
ބިލުގައި މީޑިއާ މާނަކޮށްފައި އޮންނަނީ ރަޖިސްޓްރީކޮށްގެން ހިންގާ މީޑިއާތަކަށް އެކަންޏެވެ. އެހެންކަމުން ރަޖިސްޓްރީކޮށްގެން ހިންގާ މީޑިއާތައް ފިޔަވައި އެހެން އެއްވެސް ބައެއް ރެގިއުލޭޓްނުކުރާނެއެވެ.
މި ބިލަކީ ރާއްޖޭގެ ނޫސްވެރިކަމުގެ މިނިވަންކަން ކުރިއަރުވައި، ތަރައްގީ ކުރުމާއި ނޫސްވެރިކަމުގެ މިނިވަންކަން ދެމެހެއްޓުމާއި ދޮގު ޚަބަރު ފެތުރުުން ހުއްޓުވުމުގެ އިތުރުން ޤާނޫނުއަސާސީން ލިބިދީފައިވާ ޙައްގުތައް ޒިންމާދާރުކަމާއެކު ބޭނުންކުރާކަން ކަށަވަރު ކުރުމުގެ ގޮތުން މީޑިއާތަކާއި ނޫސްވެރިން އަމަލުކުރާނެ އުސޫލުތައް ކަނޑައެޅުމަށް ހުށަހެޅުއްވި ބިލެއް ކަމަށް ވަނީ ބަޔާންކޮށްފައެވެ.
މީޑިއާތައް ވާން ޖެހޭނީ މިނިވަންކަމާއެކު އޮޕަރޭޓް ކުރެވޭނެ ބަޔަކަށްކަމަށް ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ ޑރ. މުޙައްމަދު މުޢިއްޒު އެކި މަންސަތަކުގައި ވިދާޅުވެއެވެ. އެމަނިކުފާނު ވެރިކަމަށް ވަޑައިގެން އެންމެ ފުރަތަމަ ބައްދަލުކުރެއްވި ފަރާތްތަކުގެ ތެރޭގައި މީޑިއާތައް ހިމެނެއެވެ. އެ ބައްދަލުކުރެއްވުމުގައި މީޑިއާތަކުގެ ކަންބޮޑުވުންތައް އޮޅުންފިލުވައި އެކަންކަމަށް ހައްލު ހޯދައިދެއްވުމަށް އެމަނިކުފާނު ވަނީ މަސައްކަތްވެސް ފައްޓަވާފައެވެ.
އެގޮތުން، ދައުލަތުގެ ބަޖެޓުން މީޑިއާތަކަށް ވަކި އިންސައްތައެއް ކަނޑައެޅުމަށްވެސް މިހާރު ވަނީ ފާސްކޮށްފައެވެ. އަދި މީޑިއާތަކަށް ހުރި ޖާގައިގެ ދަތިކަން ހައްލުކޮށްދިނުމަށް މީޑިއާ ވިލެޖެއް ތަރައްގީކުރުމުގެ މަސައްކަތްވެސް ސަރުކާރުން ވަނީ ފައްޓަވާފައެވެ.
