އަޔަލޭންޑުގެ ހުޅަނގު އައްސޭރިއަށް ލައްގާފައި އޮއްވާ ފެނުނު، މަދުން ނޫނީ ނުފެންނަ ބާވަތެއްގެ ގްރީންލޭންޑް މިޔަރެއްގެ ސަބަބުން، ދުނިޔޭގައިވާ އެންމެ ސިއްރުވެރި އަދި އެންމެ ގިނަ ދުވަހު ދިރިއުޅޭ ޖަނަވާރުތަކުގެ ތެރެއިން އެކެއް ދިރާސާކުރުމުގެ ތަފާތު ފުރުސަތެއް ސައިންސްވެރިންނަށް ލިބިއްޖެއެވެ. 2026 ވަނަ އަހަރުގެ އޭޕްރީލް މަހު ކައުންޓީ ސްލައިގޯ އިން ފެނުނު މި މިޔަރަކީ، އަޔަލޭންޑަށް ގްރީންލޭންޑް މިޔަރެއް ލެއްގި ކަމަށް ރެކޯޑު ކުރެވުނު ފުރަތަމަ ފަހަރެވެ. މީގެ ސަބަބުން މި ބާވަތުގެ މަސްތައް އެތައް ގަރުނެއް ވަންދެން ދިރިތިބޭ ގޮތާ ބެހޭ އަގުހުރި މައުލޫމާތުތަކެއް ވަނީ ލިބިފައެވެ.
ދިރާސާކުރާ ފަރާތްތަކުން އަންދާޒާކުރާ ގޮތުގައި މި މިޔަރުގެ ދިގުމިނުގައި ގާތްގަނޑަކަށް ތިން މީޓަރު ހުރިއިރު، އުމުރުން 150 އަހަރަށްވުރެ ގިނަ ދުވަސް ވެފައިވެއެވެ. އިންސާނުންގެ މިންގަނޑުން ބަލާއިރު މިއީ އާދަޔާ ހިލާފު ބޮޑު އުމުރެއް ނަމަވެސް، ސައިންސްވެރިން ބުނާ ގޮތުގައި މިއީ އެ މިޔަރު ބޮޑުވެ ފުރާވަރަށް އެރި ދުވަސްވަރެވެ. ސަބަބަކީ ގްރީންލޭންޑް މިޔަރު ގާތްގަނޑަކަށް 400 އަހަރު ވަންދެން ދިރިއުޅޭއިރު، އޭގެ އުމުރުން 150 އަހަރު ވަންދެން ދަރިމައި ނުވެ ހުރެދާނެތީއެވެ. މިއަދު ދިރިތިބި ބައެއް މިޔަރުތަކަކީ ވިލިއަމް ޝޭކްސްޕިއަރުގެ ޒަމާނުގައި އުފަންވެފައިވާ ތަކެތި ކަމަށް ވެދާނެއެވެ.
މެރިން ބަޔޮލޮޖިސްޓް އެމިލީ ޑި ލޫސް މި ހޯދުން ސިފަކުރެއްވީ ޝައުގުވެރި އަދި ހިތާމަވެރި ކަމެއްގެ ގޮތުގައެވެ. އޭނާ ފާހަގަކުރެއްވި ގޮތުގައި މި މިޔަރު މަރުވުމުގެ ކުރިން ދަރިމައިވުމުގެ ފުރުސަތެއް ދުވަހަކުވެސް ލިބިފައި ނުވެދާނެއެވެ. އަދި އެ މިޔަރު ދިރިއުޅުނު އެތައް ގަރުނެއްގެ ތާރީޚާ މެދު ވިސްނާލުމުން ދިރާސާ ކުރާ ޓީމަށް ބޮޑު ހައިރާންކަމެއް ލިބުނު ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ.
މި މިޔަރުގެ ބޮޑުމިނުގެ ސަބަބުން އެ އުފުލުމުގައި ދަތިތަކެއް ކުރިމަތިވިއެވެ. 200 ކިލޯއަށްވުރެ ބަރު މި މިޔަރު ވެޓެރިނަރީ ލެބޯޓްރީއަކަށް ގެންދަން ޖެހުނީ ކްރޭން ބޭނުންކޮށްގެންނެވެ. އެތަނުގައި އަޔަލޭންޑުގެ އެކި މުއައްސަސާތަކުގެ ދިރާސާވެރިން ވަނީ މިޔަރުގެ ޕޯސްޓްމޯޓަމް އެގްޒަމިނޭޝަނެއް ހަދާފައެވެ. މިހާ ދުވަސްވީ ޖަނަވާރެއްގައި ހުރެދާނެ ބަލިތަކެއް ނުވަތަ ޖަރާސީމެއް ނޭނގޭތީ، ސައިންސްވެރިން ވަނީ ރައްކާތެރިކަމުގެ ގޮތުން ވަރުގަދަ ފިޔަވަޅުތަކެއް އަޅާފައެވެ.
މިޔަރު ބެލިބެލުމުން މަސްވެރިކަމުގެ އާލާތަކުން ނުވަތަ ބޭރުފުށުގެ އެހެން ކަމަކުން ލިބިފައިވާ އަނިޔާއެއް ފެންނާކަށް ނެތެވެ. ދިރާސާވެރިން ވަނީ ކޮންމެ ގުނަވަނެއް ވަރަށް ފަރުވާތެރިކަމާއެކު ބަލައި، މިޔަރުގެ 50 ކިލޯގެ ބޮޑު ފުރަމޭއާއި 34 ކިލޯގެ ހިތް ދިރާސާކުރުމަށް ނަގާފައެވެ. އޭގެ ލޮލުގެ ލެންސުން ނަގާ ސާމްޕަލްތައް ރޭޑިއޯކާބަން ޑޭޓިންގް ބޭނުންކޮށްގެން އޭގެ ސީދާ އުމުރު ދެނެގަތުމަށް ބޭނުންކުރާނެއެވެ. އަދި މަސްތަކުގެ ޓިޝޫތައް ޓެލޯމިއާސް ހިމެނޭ އެކްސްޕެރިމެންޓަލް ޑީއެންއޭ މެތަޑްތައް ބޭނުންކޮށްގެން ތަހުލީލު ކުރެވޭނެއެވެ.
މި ދިރާސާއިން އާދަޔާ ހިލާފު ބައެއް ބަޔޮލޮޖިކަލް ސިފަތައް ވެސް ފާހަގަވިއެވެ. ފަހުގެ ދިރާސާތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި، އާކްޓިކް ކަނޑުގެ އަނދިރި ފުންމިނުގައި ދިރިއުޅުނު ނަމަވެސް، ގްރީންލޭންޑް މިޔަރުގެ ލޮލުގެ ފެނުން ގަރުނަކަށްވުރެ ގިނަ ދުވަހު ދުޅަހެޔޮކޮށް ހުރެއެވެ. އުމުރުން ދުވަސްވުމުން ލޮލުގެ ފެނުން ދަށްވާ އިންސާނުންނާ ޚިލާފަށް، މި މިޔަރުތަކުގެ އުމުރުން ކިތަންމެ ދުވަހެއް ވިޔަސް އެތަކެތީގެ ރެޓިނާ ރަނގަޅަށް މަސައްކަތް ކުރެއެވެ. ސައިންސްވެރިން ގަބޫލުކުރާ ގޮތުގައި މި ބާވަތުގެ މިޔަރުގައި ޑީއެންއޭ މަރާމާތުކޮށްދޭ ވަރުގަދަ ނިޒާމެއް ހުރެއެވެ. މިއީ މުސްކުޅިވުމުގެ މަރުހަލާ ލަސްކޮށްދޭ ކަމަކަށް ވެދާނެއެވެ.
ގްރީންލޭންޑް މިޔަރުގެ ހިތާ ބެހޭގޮތުން ހެދި ދިރާސާތަކުން އެނގުނު ގޮތުގައި، ހިތުގެ ބައެއް ތަންތަން ހަލާކުވުން ފަދަ މުސްކުޅިވުމުގެ އަލާމާތްތައް ފެންނަން ހުރި ނަމަވެސް، އެތައް ގަރުނެއް ވަންދެން އެ ގުނަވަންތައް ފުރިހަމައަށް މަސައްކަތް ކުރެއެވެ. ދިރާސާވެރިން ގަބޫލުކުރާ ގޮތުގައި މި ވަރުގަދަކަމަކީ މި ބާވަތުގެ މިޔަރު މިހާ ގިނަ ދުވަހު ދިރިތިބޭ ސަބަބު ކަމަށް ވެދާނެއެވެ. އަދި މީގެ ސަބަބުން އިންސާނުން މުސްކުޅިވުމާ ބެހޭ އާ މައުލޫމާތުތަކެއް ލިބިގެންދާނެއެވެ.
އާކްޓިކް އަދި އުތުރު އެޓްލާންޓިކް ކަނޑުގެ ބޮޑު ސަރަހައްދެއްގައި މި މިޔަރުތައް އުޅުނު ނަމަވެސް، ސައިންސްވެރިންނަށް އަދިވެސް ގްރީންލޭންޑް މިޔަރާ ބެހޭގޮތުން އެނގެނީ ވަރަށް މަދު މައުލޫމާތެކެވެ. އެތަކެތި ދަރިމައިވާ ސަރަހައްދުތަކެއް ނޭނގެއެވެ. އަދި މިހާތަނަށް އޭގެ ފެނިފައިވަނީ ބަނޑުބޮޑު އެންމެ އަންހެން މިޔަރެކެވެ. މީގެ އިތުރުން ދުނިޔޭގައި މި ބާވަތުގެ މިޔަރު އުޅޭ މިންވަރެއް ވެސް އަދި ޔަގީންކަމާއެކު އެނގިފައެއް ނުވެއެވެ.އަޔަލޭންޑުގެ ނޭޝަނަލް މިއުޒިއަމްގައި ފަހުން ފެންނަން ހުރެދާނެ ކަމަށް ބެލެވޭ، ލައްގާފައި އޮތް މި މިޔަރު އިތުރަށް ދިރާސާކުރުމުން، ކަނޑުގެ ފުން ސަރަހައްދުތަކުގައި އުޅޭ މި އާދަޔާޚިލާފު ބޮޑު މަހާ ގުޅޭގޮތުން ހުރި ގިނަގުނަ ސިއްރުތައް ހާމަވެގެންދާނެ ކަމަށް ދިރާސާކުރާ ފަރާތްތަކުން އުންމީދު ކުރެއެވެ.
