ފުއްޕާމޭގެ ކެންސަރަކީ އާންމުކޮށް ދުންފަތުގެ އިސްތިއުމާލުކުރާ އުމުރުން ދުވަސްވީ މީހުންނަށް ޖެހޭ ބައްޔެއްގެ ގޮތުގައި ބެލެވުނު ނަމަވެސް، މިހާރު ޑޮކްޓަރުންނަށް ފެންނަމުންދަނީ ކަންބޮޑުވާންޖެހޭ ބަދަލެކެވެ. ދުވަހަކުވެސް ދުންފަތުގެ އިސްތިއުމާލުކޮށްފައި ނުވާ، އުމުރުން 20، 30 އަދި 40 ގެ އަހަރުތަކުގެ ޒުވާނުންނަށް "ލަންގް އެޑިނޯކާސިނޯމާ" ޖެހޭ މިންވަރު އިތުރުވަމުންދާތީ، ތިމާވެށީގައި ފޮރުވިފައިވާ ވިހަ މާއްދާތަކަކީ އާންމު ސިއްހަތަށް އޮތް ބޮޑު ނުރައްކަލެއްގެ ގޮތުގައި މާހިރުން އިންޒާރު ދެއެވެ.
ކެންސަރު ބަލީގެ ޑޮކްޓަރުން ވިދާޅުވާ ގޮތުގައި، ދުންފަތުގެ އިސްތިއުމާލު ނުކުރާ މީހުންނަށް ޖެހޭ ފުއްޕާމޭގެ ކެންސަރަކީ ހަމައެކަނި ދުންފަތުގެ އަސަރު ނެތި ޖެހޭ ބައްޔެއް ނޫނެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި، މިއީ ބޭރުގެ ވައި ނުސާފުވުމާއި، ގޭތެރޭގެ ދުމާއި، މަސައްކަތުގެ މާހައުލުން ކުރިމަތިވާ ނުރައްކާތައް ހިމެނޭގޮތަށް، ދިރިއުޅުމުގެ މާހައުލުން ފެންނަ ތަޣައްޔަރުވެފައިވާ މާއްދާތަކަށް ގިނަދުވަހު ހުށަހެޅުމުގެ ސަބަބުން ޖެހޭ ބައްޔެކެވެ.
މީގެ ތެރެއިން އެންމެ ބޮޑު ނުރައްކަލެއްގެ ގޮތުގައި ފާހަގަކުރެވެނީ PM2.5 ގެ ނަމުން ނަންދެވިފައިވާ ކުދިކުދި ޒައްރާތަކެވެ. އުޅަނދުފަހަރުން ބޭރުވާ ދުމާއި، ސިނާއީ މަސައްކަތްތަކާއި، ހިރަފުހުން އުފެދޭ މި ކުދި ޒައްރާތަކަށް ފުއްޕާމޭގެ އެންމެ ފުނަށް ދަތުރުކުރުމުގެ ގާބިލުކަން ލިބިގެންވެއެވެ. ދިރާސާތަކުން ދައްކާގޮތުގައި، ސިއްހަތު ސަލާމަތުން ހުންނަ ގިނަ މީހުންގެ ހަށިގަނޑުގައި އުމުރުން ދުވަސްވާވަރަކަށް އީޖީއެފްއާރު ޖީންގެ މިއުޓޭޝަންތައް ނުވަތަ ބަދަލުތައް ނިދާފައި ހުރެއެވެ. އާންމު ހާލަތްތަކުގައި މި ބަދަލުތައް ހަރަކާތްތެރި ނުވި ނަމަވެސް، PM2.5 ނޭވާލުމުގެ ތެރެއިން އެތެރެވުމުން ހަށިގަނޑުގައި އިންފްލެމޭޓަރީ ރެސްޕޮންސެއް އުފެދި، "އިންޓަލޫކިން-1 ބީޓާ" ޕްރޮޓީން ދޫކުރެއެވެ. މީގެ ސަބަބުން އެ ބަދަލުވެފައިވާ ސެލްތައް އިތުރުވެ، އެންމެ ފަހުން ކެންސަރު ގަނޑަކަށް ބަދަލުވެއެވެ.
ދުނިޔޭގެ ސިއްހަތު ޖަމްއިއްޔާގެ މިންގަނޑުތަކަށްވުރެ އިތުރަށް PM2.5 ހުރި މާހައުލެއްގައި ތިނެއް ނުވަތަ ފަސް އަހަރު އުޅުމަކީވެސް މި ބަލި ޖެހުމަށް ފުދޭ މުއްދަތެއް ކަމަށް ދިރާސާތަކުން ދައްކައެވެ. ގުރޫގްރާމްގެ މެކްސް ހޮސްޕިޓަލުގެ ޕްރިންސިޕަލް ކޮންސަލްޓަންޓް ޑރ. ބޫވަން ޗޫގް ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، ދުންފަތުގެ އިސްތިއުމާލު ނުކުރާ މީހުންގެ މެދުގައި ފުއްޕާމޭގެ ކެންސަރު އިތުރުވަމުންދަނީ ޖެނެޓިކް ގޮތުން ބަލިޖެހުމުގެ ފުރުސަތު އޮތުމާއި ތިމާވެށީގެ ނުރައްކާތަކާ ދެމެދު އޮންނަ ގުޅުމެއްގެ ސަބަބުންނެވެ.
ބޭރުގެ ވައި ނުސާފުވުމުގެ އިތުރުން، ދިރާސާވެރިން ވަނީ ފޮރުވިފައިވާ އެހެން ބައެއް ނުރައްކާތައްވެސް ފާހަގަކޮށްފައެވެ. މީގެ ތެރޭގައި އިމާރާތްތަކުގެ ތެރެއަށް ވަންނަ ވަހެއް ނުހުންނަ ރޭޑޮން ގޭސް، ގަދަ ހޫނުގައި ތެޔޮ ބޭނުންކޮށްގެން ކައްކާއިރު އުފެދޭ ދުން، ދަނޑުވެރިކަމުގައި ބޭނުންކުރާ ޕެސްޓިސައިޑް، އަދި ސިނާއީ މަސައްކަތްތަކުގައި ބޭނުންކުރާ އެސްބެސްޓޯސް، ސިލިކާ، ކްރޯމިއަމް އަދި ނިކަލް ފަދަ ތަކެއްޗަށް ގިނަދުވަހު ހުށަހެޅުން ހިމެނެއެވެ.
ދުންފަތުގެ އިސްތިއުމާލު ނުކުރާ މީހުންގެ ތެރެއިން ފިރިހެނުންނަށްވުރެ އަންހެނުންނަށް މި ބަލީގެ ނުރައްކާ ބޮޑުކަމަށް ފެނެއެވެ. ދިރާސާވެރިން މިކަން ގުޅުވަނީ އަންހެނުންގެ ހޯރމޯންތަކާއި، ގޭތެރޭގައި ކައްކާއިރު އުފެދޭ ދުމަށް އަންހެނުން ހުށަހެޅޭ މިންވަރު އިތުރުވުމާއި، އަދި ހަށިގަނޑުން ވިހަ މާއްދާތައް ބޭރުކުރާ ގޮތުގައި ހުންނަ ބަޔޮލޮޖިކަލް ތަފާތުތަކާއެވެ.
ޖެނެޓިކް ޕްރޮފައިލިންގް އަށް އައިސްފައިވާ ކުރިއެރުންތަކުގެ ސަބަބުން ފަރުވާގެ ގޮތްތަކަށް ވަނީ ބޮޑު ބަދަލެއް އައިސްފައެވެ. ޒަމާނީ "ނެކްސްޓް-ޖެނެރޭޝަން ސީކުއެންސިންގް" މެދުވެރިކޮށް ތަފާތު މިއުޓޭޝަންތައް ދެނެގަނެވި، ކެންސަރު ގަނޑު ބޮޑުވާ ވަކި މަގުތަކަށް އަމާޒުކޮށްގެން ދޭ ބޭސްތައް ބޭނުންކުރުމުގެ ފުރުސަތު ލިބެއެވެ. މީގެ ސަބަބުން އާންމުކޮށް ދޭ ކީމޯތެރަޕީގެ ބޭނުން ވަރަށް ބޮޑަށް ކުޑަވެގެންދެއެވެ.
ތިން ހަފުތާއަށްވުރެ ގިނަ ދުވަހަށް ހިކި ކެއްސުން ކެއްސުމާއި، ނޭވާ ކުރުވުމާއި، މޭގައި ރިއްސުމާއި، ބަރުދަން ލުއިވުމާއި، ވަރުބަލިވުން ނުވަތަ އަނގައިގައި ލޭ ހުރުން ފަދަ އަލާމާތްތައް ފެންނަނަމަ، ލަސްނުކޮށް ޑޮކްޓަރެއްގެ ލަފާ ހޯދުމަށް ޑޮކްޓަރުން އިރުޝާދު ދެއްވައެވެ.މީގެ އިތުރުން، ހެޕާ އެއަރ ޕިއުރިފަޔަރ ބޭނުންކުރުމާއި، ބަދިގޭގައި ވައި ދައުރުވާނެ ރަނގަޅު ނިޒާމެއް ގާއިމުކުރުމާއި، ގޭގޭގައި ރޭޑޯން ގޭސް ހުރިތޯ ބެލުމާއި، އަދި ޕެސްޓިސައިޑްގެ އަސަރު ކުޑަކުރުމަށްޓަކައި މޭވާއާއި ތަރުކާރީ ރަނގަޅަށް ދޮވުން ފަދަ އަމަލީ ގޮތުން އެޅިދާނެ ރައްކާތެރިކަމުގެ ފިޔަވަޅުތައް އެޅުމަށް މާހިރުން ލަފާދެއްވައެވެ. ވައިގެ ފެންވަރު ރަނގަޅުކުރުމަށްޓަކައި ސިޔާސީ ފެންވަރުގައި ފުޅާ ދާއިރާއެއްގައި ފިޔަވަޅުތައް އެޅުން މުހިންމު ނަމަވެސް، ތިމާވެށީގެ ނުރައްކާތައް ކުރިއާލާ ދެނެގަނެ، ވަގުތުން ފަރުވާ ހޯދުމަކީ ދުންފަތުގެ އިސްތިއުމާލު ނުކުރާ ޒުވާނުންނަށް ލިބޭ ނަތީޖާ ވަރަށް ބޮޑަށް ރަނގަޅު ކުރެވިދާނެ ކަމެއްކަމަށް ކަމާބެހޭ މާހިރުން ފާހަގަކުރައްވައެވެ.
